Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Zawiść i nienawiść na tle rasowym

· Włoski przekład eseju Götza Aly'ego, analizującego rozpowszechnianie się antysemityzmu w Niemczech od XIX w. do epoki Hitlera ·

Jaka była przyczyna nienawiści w stosunku do Żydów, która zrodziła się w początkach XIX w.? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć historyk i dziennikarz  Götz Aly w książce, która ukazała się w Niemczech w 2011 r., a teraz została przetłumaczona na włoski ( Perché i tedeschi? Perché gli ebrei? Uguaglianza, invidia e odio razziale, 1800-1933 [Dlaczego Niemcy? Dlaczego Żydzi? Równość, zawiść i nienawiść na tle rasowym], przekład Valentiny Tortelli, Torino, Einaudi, 2013, stron 277, euro 32). Według autora, wykładowcy we  Fritz Bauer Institut uniwersytetu we Frankfurcie i badacza nazizmu oraz Szoah, u podstaw antysemityzmu leżała  zawiść  społeczna szerokich warstw ludności, wywołana przez osiągnięcia wspólnot żydowskich na polu ekonomicznym i społecznym, jak twierdził już w 1894 r. historyk Theodor Mommsen.

Esej, napisany podczas pobytów autora  w bibliotece Muzeum  Yad Vashem w Jerozolimie, oparty jest na źródłach publikowanych, a także na dokumentach pochodzących z archiwum rodziny  Aly. Na podstawie korespondencji i prywatnych dzienników autor usiłuje dowieść, że nienawiść w stosunku do Żydów był naprawdę «zjawiskiem masowym, którego przed 1933 r. nie trzeba było ukrywać». Między 1810 r. i 1870 r. trudny proces emancypacji nie przeszkodził Żydom stać się filarami niemieckiej klasy średniej, zamieszkującej w mieście i zamożnej: dzięki swojej dynamiczności i przedsiębiorczości osiągnęli oni wyższy poziom wykształcenia niż chrześcijanie i w konsekwencji stanowili poważny procent przedstawicieli wolnych zawodów. Inwestując w wykształcenie jako formę emancypacji, potrafili lepiej niż chrześcijanie poradzić sobie w traumatycznym okresie przejścia od społeczeństwa rolniczego do przemysłowego, nie bali się ryzyka i wyciągnęli z sytuacji natychmiastowe korzyści ekonomiczne.

U źródeł urazy do Żydów Aly widzi afirmację pewnej formy równości, bardzo różnej od równości, o którą walczyli uczestnicy Rewolucji Francuskiej, ponieważ  nie wiążącej się z wolnością. Dla Niemców równość była tożsama z wyrównaniem warunków materialnych wszystkich obywateli, również za cenę poważnych ograniczeń praw jednostki i wyłączenia z nich grup społecznych, postrzeganych jako obce w stosunku do narodu.

Po I wojnie światowej, twierdzi Aly, partia nazistowska stanowiła wyraz  «gwałtownej, terrorystycznej koncepcji równości», która jak czerwona nić łączyła niemiecką historię XIX w. i znalazła nowe oparcie w klęsce militarnej i w kryzysie gospodarczym.

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

18 listopada 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI