Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Zapomniany exodus

· «Juifs en pays arabes. Le grand déracinement 1850-1975» Georges'a Bensoussana ·

W 1948 r. w krajach arabskich mieszkało od 850 tys. do miliona Żydów. W 1976 r. pozostało ich tylko 25 tys. Znaczy to, że na przestrzeni jednego pokolenia niemal wszyscy Żydzi opuścili kraje, w których mieszkali od pokoleń. Olbrzymi exodus , któremu poświęcono mało miejsca w historiografii. Jego pełną historię przedstawia obecnie francuski historyk Georges Bensoussan, autor wielu ważnych studiów oraz wydawca M émorial de la Shoah w Paryżu. Juifs en pays arabes. Le grand d éracinement 1850-1975 (Paryż, Tallandier, 2012, ss. 966; 34,90 euro) analizuje dzieje Żydów w krajach arabskich od mniej więcej połowy XIX w. do 1975 r., skupiając szczególną uwagę na Iraku, Jemenie, Maroku, Libii oraz Egipcie, na krajach znaczących dla historii obecności Żydów. Historię tę, chociaż zawiera ona różne odcienie, autor traktuje jako należącą do jednej cywilizacji.

Książka jest owocem dokładnych poszukiwań, przeprowadzonych przede wszystkim w archiwach Alliance Israélite Universelle (międzynarodowej organizacji żydowskiej, założonej w 1860 r. we Francji w celu obrony praw Żydów), a także opiera się na źródłach dyplomatycznych. Powracając z uporem do źródeł, autor podważa dwie przeciwstawne sobie legendy o wspólnym zamieszkiwaniu Żydów i muzułmanów w krajach arabskich. Z jednej strony mamy do czynienia z czarną legendą dotyczącą Żydów i mówiącą jedynie o zniszczeniach i pełnych łez historiach. Z drugiej strony mamy różową legendę, bardziej odpowiadającą dobrym intencjom dzisiejszego świata wielokulturowego, przedstawiającą pokojową symbiozę światów, zniszczoną jedynie przez kolonializm, a następnie przez syjonizm. Zarysowany przez Bensoussana obraz przedstawia w rzeczywistości bezwzględną dominację nad Żydami, dyktowaną statutem prawnym dhimma , normą określającą w krajach islamskich życie niewiernych Żydów i chrześcijan. Obraz ten daleki jest od rozpowszechnionych i przesłodzonych obrazów symbiozy. Fakt ten wywołał polemiki po ukazaniu się książki we Francji w maju bieżącego roku i wydaje się, że wywoła jeszcze następne.

Powstanie państwa izraelskiego sprawiło, że Żydzi w krajach arabskich stali się zakładnikami. Zaczął się exodus , gdy skończyła się iluzja, że można być obywatelami arabskimi wiary żydowskiej, zgodnie z intencjami XIX-wiecznego projektu Alliance . Na przestrzeni jednego pokolenia dotarło do Izraela 600 tys. Żydów. Inni znajdą miejsce w metropoliach Europy i obydwu Ameryk.

Zapomniany exodus , został zrekonstruowany w szczegółach przez Bensoussana, Żyda pochodzenia marokańskiego, aby zapomnianym przywrócić pamięć, a upokorzonym godność. Upokorzonym w krajach arabskich, ale także w ich relacjach z europejskim hebraizmem, przygniecionym pamięcią o Szoah, których tragedia była traktowana marginalnie, również w Izraelu, w ojczyźnie, do której przybyli, gdzie przewaga europejskiej elity politycznej i kulturalnej pozostawi na długo w zapomnieniu ich dzieje. Książka Bensoussana jest pierwszym całościowym, uważnie i poważnie udokumentowanym dziełem o historii wschodnich Żydów i o ich wygnaniu, a także pierwszym, które niezależnie od spraw politycznych stara się odtworzyć tę historię zarówno z zewnątrz, jak i od wewnątrz, «w jej wierzeniach, w jej zbiorowych praktykach, w jej społecznej nieświadomości».

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

18 września 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI