Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Wozy dla ubogich

· Św. Wawrzyniec w hagiografii homiletycznej i liturgii ·

W homiletyce chrześcijańskiej pierwszej połowy V w. postać męczennika Wawrzyńca ma niewątpliwe znaczenie parenetyczne, jak można stwierdzić na podstawie homilii przypisywanych Augustynowi, Maksymowi z Turynu, Piotrowi Chryzologowi i Leonowi Wielkiemu. W tych homiliach pierwotny tekst hagiograficzny jest w pewien sposób pisany lub opowiadany na nowo, podczas gdy exempla życia i chwalebnej śmierci świętego są dostosowywane do parametrów współczesnych autorowi homilii, w konkretnym celu katechetycznym. W przypadku Augustyna mowy o męczennikach i świętych stanowią znaczną część kompleksowego korpusu jego sermones (co najmniej ok. stu) i pozwalają przestudiować splot homiletyki i hagiografii, który pozwala zrekonstruować etapy powstawania, i późniejsze nawarstwienia najstarszych legend.

W czasach Augustyna legenda ma już utrwaloną tradycję, zgodnie z którą, od początku IV w. Wawrzyniec jest najsłynniejszym i najbardziej czczonym męczennikiem w różnych regionach cesarstwa. 10 sierpnia różnych lat (400-430) w Hipponie i Kartaginie Augustyn wygłasza mowy „in natali martyris Laurenti” lub „in sollemnitate martyris Laurenti”, nawiązując do przekazu legendy w takiej formie, w jakiej on sam ją poznał lub poznali ją – być może w wersji ustnej – jego wierni. Biskup uważa za rzecz pewną jego sławę, za wyjątkiem homilii 303, wygłoszonej w miejscowości, której nazwa nie jest znana, gdzie narzeka na niewielką liczbę zgromadzonych wiernych, a także na fakt, że chwała św. Wawrzyńca jest znana w Rzymie, a nie hic: «Lecz nie rozumiem, z jakiego powodu nie jest ona znana w tym mieście». Legenda św. Wawrzyńca ma bowiem korzenie rzymskie: choć Cyprian z Kartaginy nie wymienia świętego wśród czterech diakonów zamęczonych w Rzymie razem z biskupem Sykstusem podczas prześladowań Waleriana, to jego imię znajduje się w „Depositio martyrum” (353). Toteż w Rzymie zaczyna nabierać kształtu wersja, która powstała w formie ustnej w kompleksie bazyliki Konstantyna przy Via Tiburtina, łącząca ze względów czysto liturgicznych Sykstusa i Wawrzyńca, których święta przypadają blisko siebie (6 i 10 sierpnia). Do tego przekazu rzymskiego Ambroży – który znał fabułę opowiadania, w którym Wawrzyniec był archidiakonem torturowanym na ruszcie, razem z anegdotą o skarbach Kościoła – prawdopodobnie dodał z własnej inicjatywy (najpierw w „De officiis”, a potem w hymnie „Apostolorum supparem”) heroiczny dialog pożegnalny między Sykstusem i Wawrzyńcem, proroctwo Sykstusa o męczeństwie Wawrzyńca i słynne sarkastyczne słowa Wawrzyńca, skierowane do kata: «Upiekł się, przewróć i jedz!».

Sandra Isetta

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

14 października 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI