Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Wielki Czwartek Vittoria Emanuele Orlanda

· Z dzienników pisanych w latach 1943-1944 wyłania się wewnętrzny i refleksyjny portret włoskiego polityka ·

W miesiącach letnich Vittorio Emanuele Orlando miał zwyczaj pisać dziennik. W okresie przymusowego otium w zimie 1943-1944, którą spędził w Rzymie, zwyczaj ten kontynuował. Jego zapiski,  których istnienie było znane, zostały nareszcie opublikowane pod redakcją Nicli Buonasorte ze wstępem Alberta Melloni ( Vittorio Emanuele Orlando, Wspomnienia ze zranionych Włoch. Dziennik 1943-1944 , Roma, Edizioni di Storia e Letteratura, 2011, stron XL+208, 28 euro).

Dziennik jest interesujący bardziej ze względu na sytuację, którą przedstawia, niż na swoją konkretną zawartość (niewiele jest w nim refleksji politycznych, nie odsłania żadnych faktów zakulisowych). Jest interesujący z uwagi na swój charakter prywatny: naświetla podstawowe cechy osobowości i kultury jednego z najważniejszych intelektualistów i polityków ostatniego okresu liberalnych Włoch.  Mam tu na myśli nie stany neurotyczne i depresyjne,  pogłębione przez długą klauzurę, ale duchowy rozwój Orlanda w tych miesiącach: «obecna sytuacja – mówił do siebie w Wielki Czwartek 6 kwietnia 1944 r.  - zbliżyła cię do Jezusa».

Jego doświadczenie stawia w obliczu problemu, który warto by pogłębić: jest nim «religia» prefaszystowskiej klasy politycznej, która ze względu na głoszoną przez nich «laickość» zbyt często ograniczana jest do masonerii, laicyzmu bądź pozytywizmu końca dziewiętnastego wieku. Oczywiście wiele zależy od stronnictw i momentów, ale śledząc biografie poszczególnych osób, bardzo często trafiamy na podłoże religijne (i katolickie), które nieustannie wywiera wpływ na wybory, postawy i niedeklarowane założenia życiowe. Elementy te wywodzą się ze  środowiska domowego, szkół  i późniejszego życia rodzinnego: właśnie  «familizm» stanowi inną stałą cechę dziennika, w którym wciąż pojawiają się myśli pełne niepokoju o będące daleko dzieci i  wnuki oraz wzruszające wspomnienia o zmarłej żonie. Ta religijność jest z pewnością źródłem (a potwierdza to całe polityczne doświadczenie Orlanda) postawy naturalnego szacunku do Kościoła i jego dostojników, zwłaszcza Papieży. Szacunek ten odnajdujemy również u innych przywódców liberalnych Włoch, takich jak Francesco Saverio Nitti i (mającego inną przeszłość) żyda Luigiego Luzzati.

Ten złożony świat wewnętrzny ujawnia się w tragicznych miesiącach zimy 1943-1944 i niejako oczyszcza się w codziennej medytacji nad wydarzeniami włoskimi i europejskimi. Mając 84 lata, Orlando decyduje się na całkowity «powrót do stanu łaski», odbywa spowiedź z całego życia zgodnie z nakazem obowiązującym w okresie wielkanocnym. 31 maja przystąpił do spowiedzi, nazajutrz przyjął komunię św. Trzy dni później Rzym został wyzwolony: był 4 czerwca, wówczas niedziela Najświętszej Trójcy.

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

18 września 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI