Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Nasi pokorni towarzysze

· Święto świętych aniołów w tradycji bizantyjskiej ·

Według kalendarza bizantyjskiego 8 listopada obchodzona jest „synaksa książąt zastępów niebieskich Michała, Gabriela i innych potęg niebiańskich i bezcielesnych”. Początki tego święta można wiązać z poświęceniem niektórych kościołów aniołom, czy to Michałowi, czy Gabrielowi, przyzywanym jako orędownicy i stróże ludzi: „Najwyżsi wodzowie wojsk niebieskich, my mieszkańcy ziemi błagamy was – przez swe modlitwy bądźcie dla nas ostoją; pod osłoną skrzydeł waszej niematerialnej chwały strzeżcie nas, którzy się korzymy i usilnie wołamy: Uwolnijcie nas od niebezpieczeństw, wy, którzy jesteście zwierzchnikami niebieskich zastępów”.

Kim są aniołowie? Nie jest łatwo odpowiedzieć, ale na podstawie Pisma Świętego możemy wnioskować i domyślać się ich działania. Aniołowie są nieustannie obecni w całej Biblii, która wyraźnie mówi o Michale, Gabrielu i Rafale. W dzisiejsze święto tradycja bizantyjska koncentruje się przede wszystkim na dwóch pierwszych.

Michał – co oznacza „któż jak Bóg” – wymieniany jest w Piśmie pięć razy: trzy razy w Księdze Daniela, gdzie jest ukazany przede wszystkim jako pomocnik Boga, raz w Liście Judy i raz w Apokalipsie. Tradycja bizantyjska utożsamia go z aniołem, który w Starym i w Nowym Testamencie pojawia się, aby ukazywać wielkość i wszechmoc Boga, który działa wśród ludzi: ukazuje się Abrahamowi, kiedy przygotowuje się do złożenia w ofierze syna (Rdz 22), tarasuje drogę oślicy Balaama (Lb 22, 22), uwalnia apostołów z więzienia (Dz 5, 19). W dzisiejszej liturgii jest tym, który śpiewa hymn po trzykroć święty w obliczu Trójcy Przenajświętszej: „Ty, który stoisz świetlisty przed trzykroć świętym Bóstwem, o Michale, pierwszy wodzu, wraz zastępami niebieskimi radośnie głosisz: Święty jesteś, Ojcze, święty, Ty, który z Nim jesteś współwieczny, Słowo święte, i Ty, Duchu Święty: jedna chwała, jedno królestwo, jedna natura, jedno bóstwo i moc”.

O Gabrielu – czyli „mocy Bożej” – mowa jest w Piśmie czterokrotnie, dwa razy w Księdze Daniela i dwa w Ewangelii Łukasza: przy zapowiedzi narodzin Jana Chrzciciela, a następnie przy zwiastowaniu wcielenia Słowa Bożego. Podczas gdy Michał jest przedstawiany jako ten, który walczy i interweniuje bezpośrednio, uobecniając działanie Boga w życiu Jego ludu, Gabriel jest tym, który przynosi dobrą nowinę o zbawieniu. Tradycja bizantyjska utożsamia go z aniołem, który przynosi pożywienie Maryi w czasie Jej przebywania w świątyni; a także z tym, który we śnie oznajmia Józefowi dziewicze macierzyństwo Maryi i który później ukazuje się kobietom u grobu Jezusa. Gabriel zwiastuje zatem wcielenie i zmartwychwstanie Chrystusa: moc Boga, pojawia się przy Maryi i przy grobie – obydwu miejscach, w których przebywają moc i łaska Boża. Ikonografia bizantyjska często przedstawia go określając tytułem „archanioł i ewangelista”.

O Rafale – którego imię oznacza „lekarstwo Boże” – Biblia mówi tylko w Księdze Tobiasza: jest to postać, która towarzyszy młodemu Tobiaszowi w jego drodze, prowadząc go i przynosząc uzdrowienie Boże. Jednak motyw anioła, który przynosi zbawienie i uzdrowienie Boże albo który prowadzi, często występuje w Piśmie: anioł towarzyszy ludowi na pustyni; wspiera i karmi Eliasza w jego drodze na pustynię; prowadzi Świętą Rodzinę do Egiptu i z powrotem do Izraela.

W Biblii, zwłaszcza w Starym Testamencie, angelofanie i teofanie są bardzo bliskie: trzy postaci ukazujące się Abrahamowi (Rdz 18) to aniołowie, ale przez Ojców Kościoła są interpretowane także jako teofania trynitarna, a ukazanie się jednego lub więcej aniołów jest zawsze objawieniem jakiegoś daru Bożego. Można by wreszcie mówić o pokorze aniołów: są zawsze posyłani, zawsze wskazują na Innego, który udziela darów i odbiera chwałę.

Wzmianki o aniołach są dość częste w liturgii bizantyjskiej. Na wejście z ewangeliarzem kapłan wypowiada słowa następującej modlitwy: „Najwyższy Panie, nasz Boże, który ustanowiłeś w niebie zastępy i wojska aniołów i archaniołów w służbie Twojej chwały, spraw, aby naszemu wejściu towarzyszyło wejście świętych aniołów, którzy będą koncelebrować z nami i razem z nami sławić Twoją dobroć”. Liturgia podkreśla tę ścisłą jedność między liturgią ziemską a liturgią niebieską, a odniesienie do aniołów przypomina nam, że to, co robimy i czym jesteśmy, jest darem Boga, z którym jesteśmy złączeni. Aniołowie pokazują, że Bóg – Ojciec, Syn i Duch Święty – jest zawsze wierny, przy nas, i że oni, Jego aniołowie, są i nas prowadzą, dają nam Jego moc, Jego uzdrowienie, Jego zbawienie, Jego dobrą nowinę; koncelebrują z nami liturgię i są przy nas w naszym dziele, boskim i ludzkim.

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

22 września 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI