Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Maryja pomiędzy teologicznym racjonalizmem a miłością wiernych

· Benedykt XVI do uczestników międzynarodowego kongresu poświęconego mariologii i Soborowi Watykańskiemu II ·

Lumen gentium pozostaje „zasadniczą perspektywą hermeneutyczną dla wszelkiej dalszej refleksji czy to natury teologicznej, czy o charakterze czysto duchowym i duszpasterskim” na temat postaci i roli Maryi Dziewicy w historii zbawienia. Benedykt XVI podczas audiencji, której udzielił dziś rano, w sobotę 8 września, w Castel Gandolfo uczestnikom XXIII Międzynarodowego Kongresu Mariologicznego i Maryjnego, potwierdził nauczanie Soboru Watykańskiego II w tym, co dotyczy postaci Matki Bożej. Dokument wprawdzie nie wyczerpuje całej związanej z tym problematyki, jest jednak rezultatem decyzji podjętych przez ojców soborowych co do sposobu podejścia do postaci Maryi i Jej „współpracy w planie zbawienia i w jedynym pośrednictwie Chrystusa”. Postanowiono wzbogacić Konstytucję dogmatyczną o Kościele rozdziałem poświęconym Dziewicy. Dlatego należy odwoływać się właśnie do tekstu soborowego, jako „cennego punktu równowagi, zawsze koniecznej, między teologicznym racjonalizmem a uczuciowością wiernych”. Papież przypomniał też, że już w Verbum Domini zachęcał do trzymania się nadal w tym względzie kierunku wskazanego przez Sobór.

Drodzy Bracia i Siostry!

Z wielką radością przyjmuję was wszystkich tutaj w Castel Gandolfo, niemal na zakończenie XXIII Międzynarodowego Kongresu Mariologicznego i Maryjnego. Bardzo dobrze się składa, że podjęliście refleksję na temat: «Mariologia poczynając od Soboru Watykańskiego II. Recepcja, podsumowanie i perspektywy», bowiem przygotowujemy się do upamiętnienia i obchodów 50. rocznicy rozpoczęcia tego wielkiego zgromadzenia, które zostało zainaugurowane 11 października 1962 r.

Witam serdecznie kard. Angela Amata, prefekta Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, przewodniczącego Kongresu; kard. Gianfranca Ravasiego, przewodniczącego Papieskiej Rady Kultury oraz Rady Koordynacyjnej Akademii Papieskich, a także prezesa oraz władze akademickie Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej, którym wyrażam wdzięczność za zorganizowanie tego ważnego kongresu. Witam biskupów, kapłanów, zakonników i zakonnice, przewodniczących oraz przedstawicieli obecnych towarzystw mariologicznych, uczonych zajmujących się mariologią i wreszcie wszystkie osoby uczestniczące w pracach Kongresu.

Bł. Jan XXIII pragnął, aby Powszechny Sobór Watykański II został otwarty właśnie 11 października, w tym samym dniu, w którym w 431 r. Sobór Efeski ogłosił, że Maryja jest « Theotókos » — Matką Boga (por. AAS 54, 1962, 67-68). W tych okolicznościach rozpoczął on swoje przemówienie znamiennymi i programowymi słowami: « Gaudet Mater Ecclesia quod, singulari Divinae providentiae munere, optatissimus iam dies illuxit, quo, auspice Deipara Virgine, cuius materna dignitas hodie festo ritu recolitur, hic ad Beati Petri sepulchrum Concilium Oecumenicum Vaticanum Secundum sollemniter initium capit » (Raduje się dziś Święta Matka Kościół, gdyż szczególnym darem Bożej Opatrzności nadszedł dzień tak bardzo upragniony, w którym Drugi Watykański Sobór Powszechny rozpoczyna się uroczyście u grobu św. Piotra, pod Opieką Niepokalanej Dziewicy, której czcimy dziś godność Macierzyństwa Bożego).

Jak wiecie, 11 października dla upamiętnienia tego nadzwyczajnego wydarzenia zostanie uroczyście zainaugurowany Rok Wiary, który ogłosiłem motu proprio «Porta fidei», gdzie ukazując Maryję jako przykładny wzór wiary, proszę Ją o szczególną opiekę i wstawiennictwo na drodze Kościoła oraz zawierzam Jej — błogosławionej, ponieważ uwierzyła — ten czas łaski. Także dzisiaj, drodzy bracia i siostry, Kościół raduje się czcząc w liturgii Narodzenie Najświętszej Maryi Panny, Całej Świętej, Jutrzenki naszego zbawienia.

Znaczenie tego maryjnego święta przypomina nam św. Andrzej z Krety, który żył na przełomie VII i VIII stulecia, w swojej słynnej Omelia per la Festa della Natività di Maria — Homilii na święto Narodzenia Maryi, w której to wydarzenie przedstawione jest jako cenny element nadzwyczajnej mozaiki, jaką jest Boży plan zbawienia ludzkości: «Tajemnica Boga, który staje się człowiekiem, przebóstwienie człowieka wywyższonego przez Słowo stanowią najwyższe dobro, jakim obdarzył nas Chrystus, objawienie planu Bożego i porażkę wszelkiej zarozumiałej samowystarczalności człowieka. Przyjście Boga do ludzi, niczym jaśniejącego światła oraz jasnej i widzialnej rzeczywistości Bożej, jest wielkim i wspaniałym darem zbawienia, którym jesteśmy hojnie obdarzeni. Dzisiejsza uroczystość czci narodziny Matki Boga. Jednak prawdziwym znaczeniem i celem tego wydarzenia jest wcielenie Słowa. W istocie, Maryja rodzi się, zostaje wykarmiona i wychowana, by być Matką Króla wieków, Boga» ( Discorso I: PG 97, 806-807). To ważne i dawne świadectwo prowadzi nas do istoty tematyki przez was rozważanej, a na którą Sobór Watykański II zwrócił uwagę już w tytule VIII rozdziału Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium : «Błogosławiona Maryja Dziewica, Boża Rodzicielka, w misterium Chrystusa i Kościoła». Chodzi o « nexus mysteriorum », o ścisłe powiązanie tajemnic wiary chrześcijańskiej, które Sobór wskazał jako perspektywę, pozwalającą zrozumieć poszczególne elementy i różne stwierdzenia z dziedzictwa wiary katolickiej.

Na Soborze, w którym uczestniczyłem jako ekspert, kiedy byłem młodym teologiem, miałem okazję zaobserwować różne sposoby podejścia do tematyki dotyczącej postaci i roli Błogosławionej Maryi Dziewicy w historii zbawienia. W czasie drugiej sesji Soboru pokaźna grupa ojców postulowała, żeby Matce Bożej poświęcić miejsce w Konstytucji o Kościele, podczas gdy równie liczna grupa twierdziła, że potrzebny jest specjalny dokument, który w należyty sposób ukazywałby godność, przywileje i szczególną rolę Maryi w odkupieniu dokonanym przez Chrystusa. W głosowaniu z 29 października 1963 r. opowiedziano się za pierwszą propozycją i schemat Konstytucji dogmatycznej o Kościele został wzbogacony przez rozdział o Matce Boga, w którym postać Maryi, interpretowana i ukazywana na nowo w oparciu o Słowo Boże, o teksty tradycji patrystycznej i liturgicznej, a także o dorobek obszernej refleksji teologicznej i duchowej, jawi się w całym swoim pięknie i specyfice oraz jako ściśle włączona w podstawowe tajemnice wiary chrześcijańskiej. Maryja — u której podkreśla się przede wszystkim wiarę — jest pojmowana w tajemnicy miłości i jedności Trójcy Przenajświętszej; Jej współdziałanie w Bożym planie zbawienia i w jedynym pośrednictwie Chrystusa jest wyraźnie potwierdzone i należycie uwydatnione, tak iż ukazana jest Ona jako wzór i punkt odniesienia dla Kościoła, który w Niej rozpoznaje samego siebie, swoje powołanie i swoją misję. Pobożność ludowa, która od zawsze kieruje się ku Maryi, jest też karmiona odniesieniami biblijnymi i patrystycznymi. Oczywiście, tekst soborowy nie wyczerpuje całej problematyki związanej z postacią Matki Bożej, ale stanowi zasadniczą perspektywę hermeneutyczną dla wszelkiej dalszej refleksji, czy to o charakterze teologicznym, czy o charakterze bardziej duchowym i duszpasterskim. Stanowi ponadto cenny element równowagi, która jest zawsze potrzebna, między teologicznym racjonalizmem a uczuciowością wierzących. Szczególna postać Matki Boga winna być badana i coraz lepiej poznawana z różnych i uzupełniających się punktów widzenia: podczas gdy wciąż aktualna i niezbędna pozostaje via veritatis, nie można rezygnować z podążania także via pulchritudinis i via amoris , aby odkryć i jeszcze głębiej kontemplować nieskazitelną i mocną wiarę Maryi, Jej miłość do Boga, Jej niezachwianą nadzieję. Dlatego w adhortacji apostolskiej Verbum Domini zachęcałem do dalszego postępowania w kierunku wskazanym przez Sobór (por. n. 27) i taką samą zachętę kieruję z całego serca do was, drodzy przyjaciele i uczeni. Przyczyniajcie się waszym kompetentnym wkładem refleksji i propozycji duszpasterskiej do tego, aby bliski już Rok Wiary mógł być dla wszystkich wierzących w Chrystusa prawdziwym czasem łaski, w którym wiara Maryi nas poprzedza i nam towarzyszy niczym jasna latarnia i niczym wzór pełni i dojrzałości chrześcijańskiej, na który można patrzeć z ufnością i z którego można czerpać entuzjazm i radość, aby z coraz większym zaangażowaniem i konsekwencją przeżywać nasze powołanie dzieci Bożych, braci w Chrystusie, żywych członków Ciała, którym jest Kościół.

Zawierzam was wszystkich i waszą pracę badawczą matczynej opiece Maryi i udzielam wam specjalnego błogosławieństwa apostolskiego. Dziękuję.

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

26 sierpnia 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI