Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Jak Fernando został Antonim

· Święty z Lizbony w powieści Jana Dobraczyńskiego ·

Stopniowo  tłumaczone są na włoski dzieła wybitnego polskiego  pisarza Jana Dobraczyńskiego (1910-1994). Ostatnia książka, nieprzypadkowo opublikowana w czerwcu, zatytułowana jest Dov’è il vostro amore per l’uomo. Il romanzo di sant’Antonio di Padova - Gdzie jest wasza miłość do człowieka. Powieść o św. Antonim z Padwy (jest to przekład powieści Ryby śpiewają, ptaki słuchają ) (Mediolan, Gribaudi 2013, ss. 318, euro 18), epickie opowiadanie, w którym historia i fikcja splatają się ze sobą w niełatwej próbie przedstawienia życia świętego, bardzo czczonego, o którym jednak niewiele jest dokładnych informacji historycznych. Wiemy bowiem, jak poświadcza jeden z jego największych biografów, o.  Vergilio Gamboso, że istnieją dwie postaci, mało lub nic nie mające ze sobą wspólnego, będące obrazem tej samej osoby: z jednej strony mamy św. Antoniego, bohatera pobożności ludowej, który pomaga odnaleźć zagubione przedmioty i pomaga młodym dziewczynom znaleźć męża, dobroduszną postać, którą czciciele wielbią i do której się modlą, przedstawianą z książką, dzieciątkiem i lilią. Z drugiej strony mamy jedną z najwybitniejszych postaci wczesnego franciszkanizmu, człowieka o głębokiej wiedzy egzegetycznej i teologicznej, który otwiera przed zakonem drogę do wiedzy religijnej i nauki o Bogu, wykształconego autora Sermones , który swoim kaznodziejstwem ożywił Kościół w północnych Włoszech i południowej Francji, polemizował z bardzo aktywnym wówczas światem ruchów heretyckich.

«Każdy biograf – wyjaśnia Gamboso – pragnie i ma nadzieję w swoim opisie nadać ludzkie cechy wyidealizowanemu obrazowi św. Antoniego, otaczanego nabożeństwem, i jednocześnie nadać postaci historycznej cechy charyzmatyczne». Można powiedzieć, że powieść Dobraczyńskiego zdołała, na ile to możliwe, uniknąć zarówno ryzyka przedstawienia św. Antoniego «z obrazka», jak i zagubienia się w mglistych wywodach historycznych i teologicznych.

Bardzo efektowne jest przejście od spokojnej egzystencji w dobrobycie, prowadzonej w zamożnym klasztorze Santa Cruz w Coimbrze (w tamtych latach będącej stolicą królestwa Portugalii) do posłuszeństwa braci mniejszych, kiedy potomek szlacheckiej rodziny Buglione, kanonik i kapłan, poprosił o przyjęcie w szeregi pewnego Franciszka z Asyżu i stał się członkiem świeżo powstałego zakonu, rozsianego już w całej Europie.

Można zgodzić się z tym, co napisał o.  Domenico Mondrone na łamach «La Civiltà Cattolica» (1980, I, 532-543, q. 3114), w recenzji książki Cień Ojca . Jest to powieść o Józefie, jedna z najbardziej znanych książek Dobraczyńskiego. «Trzeba przyznać, że dzieła tego Polaka zawdzięczają swoje powodzenie nie tylko dobrej znajomości historii, a zwłaszcza wydarzeń i postaci, o których opowiada, oraz żywemu stylowi, lecz przede wszystkim temu, że  nie mówi o historii z dystansem. Podchodzi do przedstawianych  tematów z tak bardzo nowoczesną wrażliwością, że nieuchronnie musi je  konfrontować z dzisiejszym człowiekiem i jego problemami oraz pobudzać do refleksji».

Oczywiście, historia opowiadana przez Dobraczyńskiego ma formę powieści i pozwala to autorowi – który w każdym razie idzie drogą wytyczoną przez najbardziej wiarygodne biografie – przytaczać dialogi Franciszka i Antoniego, a także napisać, że ten ostatni odprawiał słynną pasterkę w Greccio oraz że spotkał się z Klarą z Asyżu i jej ubogimi siostrami. Te zamierzone fikcyjne dodatki historyczne nie odwracają jednakże uwagi od wydarzeń epokowych: problemów nowego zakonu, rodzącego się w okresie szybkich zmian, dziejów człowieka, który szuka w woli Bożej najlepszej drogi służenia Mu, konieczności odnowienia wśród ludzi autentycznego przylgnięcia do Ewangelii poprzez kaznodziejstwo, wrażliwość na świat ludzi ubogich i pozbawionych praw. Są to tematy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

15 października 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI