Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Ile stóp ofiarowałeś?

· Chrześcijańskie głosy ze starożytnej Akwilei ·

Nowa antologia świadectw epigraficznych z okresu od IV do VII w.

W strefie północnego Adriatyku w chwili obecnej znanych jest ok. 800 późnoantycznych inskrypcji o charakterze chrześcijańskim. Jest to pokaźne dziedzictwo, niewątpliwie sięgającej szczytów produkcji epigraficznej w obszarze całego orbis christianus antiquus, również gdy wziąć pod uwagę wysoki wskaźnik wydajności produkcyjnej w porównaniu z nieszczególnie rozległym terytorium. Obszarem, na którym szczególnie rozpowszechnia się ta twórczość, jest wschodni sektor starożytnej Regio X (Venetia et Histria), odpowiadający dzisiejszemu regionowi Friuli – Wenecja Julijska i sąsiedniej Istrii.

Szybki przegląd całej twórczości epigraficznej tego obszaru wystarcza, by zauważyć – zwłaszcza poczynając od epoki Augusta – pojawienie się prawdziwej powszechnej tendencji do stosowania pisarstwa epigraficznego, które tutaj, podobnie jak na innych obszarach cesarstwa, wskazuje na obecność rozlicznych zleceń, obejmujących wszystkie warstwy społeczne.

Syntetyczny dostęp do tej obszernej i ważnej dokumentacji umożliwia teraz oddany do dyspozycji cenny zbiór antologiczny, pt. Epigrafi. Voci cristiane dal patriarcato di Aquileia attraverso la testimonianza epigrafica (secoli IV-VII) – Epigrafy. Chrześcijańskie głosy z patriarchatu Akwilei za pośrednictwem świadectw epigraficznych (IV-VII w.), pod red. Giuseppe Cuscita, trafnie włączona jako dodatek do dobrze znanej serii „Corpus Scriptorum ecclesiae Aquileiensis” (Rzym, Città Nuova, Società per la conservazione della Basilica di Aquileia, 2013 r., ss. 179). Autor wybrał 54 inskrypcje, reprezentatywne dla obszernej produkcji, podzielone dzięki trafnemu wyborowi według ich typologii. Każdy tekst zamieszczony jest w oryginale łacińskim z tłumaczeniem i opatrzony /informacjami co do miejsca pochodzenia (albo przechowywania) i kontekstu zabytkowego, do jakiego należy, oraz szczegółowym komentarzem.

Badania ujawniają szczególną typologię dedykacji mozaik posadzkowych, które nie były już przywilejem tylko hierarchii, ale stopniowo rozszerzały się, obejmując także zamówienia przeciętnych ofiarodawców: były to „wiecznotrwałe” pamiątki ofiar składanych na wykonanie fragmentów mozaiki posadzkowej w budowlach sakralnych. Powierzchnie posadzki sfinansowane z ofiar różnią się znacznie w zależności od możliwości ekonomicznych i roli społecznej darczyńców, tak iż, jak można zobaczyć na przykładzie bazyliki poświęconej męczennikom w Trieście, mamy do czynienia z donacjami niewielkich rozmiarów (15-16 stóp mozaiki) po ofiary bardzo pokaźne, sięgające 300-400 stóp. Kościół jako budowla był zatem konkretnie postrzegany jako wspólne dziedzictwo, a praktyka wykonywania epigrafów pozwalała to ukazać choćby w minimalny sposób: bywalcy, stali bądź rzadko uczęszczający do danej budowli sakralnej, mogli rozpoznać w inskrypcjach posadzkowych imię (zawsze obecne) krewnego, przyjaciela, znajomego, wybitnej osobistości miasta.

Carlo Carletti

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

22 sierpnia 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI