Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Hańbiące pogłoski

· ​Żydzi i oskarżenie o krew ·

„Oskarżenie o krew”, straszliwe piętno ciążące na narodzie Izraela. Nowe studium Cristiany Facchini Infamanti dicerie. La prima autodifesa ebraica dall'accusa del sangue – Hańbiące pogłoski. Pierwsza samoobrona żydowska przed oskarżeniem o krew (Bolonia, Edb, 2014 r., ss. 132, 12 euro) pozwala we właściwym kontekście spojrzeć na ten zarzut: „powstałe w średniowieczu, oskarżenie o krew jawi się jako nowa broń w arsenale antyżydowskim”. Istnieją niezliczone opublikowane teksty na ten temat, od XII po XVII w. na Zachodzie, co wywołało w Europie Wschodniej w XVIII i XIX w. prześladowania, pogromy i procesy, wszystko to jednak były studia autorstwa prześladowców, zawierające dane, które miały uzasadnić ich uprzedzenia i dowieść ich tezy.

Aby zrozumieć genezę tego oszczerstwa i jego trwałości, trzeba sięgnąć dalej: „otwarcie się na epokę badań i kulturalne skutki tego faktu wprowadza kontrowersyjny temat ofiar z ludzi, który zajmował znaczne miejsce w wyobraźni kultury zachodniej”. Cristiana Facchini postępuje w sposób niezwykły, stosując nowy sposób badań, przyjmując odmienny punkt widzenia na ten problem, antropologiczny i teologiczny, który nurtował stulecia, powodując tworzenie wyobrażeń, w środowisku żydowskim uważanych za zniesławiające, a w środowisku chrześcijańskim bogatych w trudne do wykorzenienia przejawy kultu. Uczona stwierdza: „Interesuje nas badanie genezy krytycznego dyskursu, jaki rozwinął się wokół tego oskarżenia, aby zrozumieć, w jaki sposób przyczynił się on do jego powolnego pozbawienia zasadności. W szczególności z perspektywy niemal całkowicie nieznanej lub w każdym razie w niewielkim stopniu zbadanej, analizując niektóre z pierwszych apologii żydowskich przeciwko oskarżeniu o krew, które zostały napisane właśnie w epoce nowożytnej”. Podczas gdy „oskarżenie opiera się na zbiorze wierzeń, zmieniających się na przestrzeni wieków, a bazujących na idei, że niektóry rytuały żydowskie, sprawowane w konkretnych kontekstach uroczystości i świąt, zakładają użycie i spożywanie krwi dzieci chrześcijańskich, które mają być rytualnie zabite bądź lepiej, zabite jako ofiary”. Właśnie tak jak twierdził holenderski teolog Jacob Geusius w De victima humana, gdzie Żydzi byli splamieni oskarżeniem o krew.

W Amsterdamie w 1681 r. Żydzi podnoszą głowy i bronią się przed stekiem pomówień „pamfletów, ludowych śpiewów i opowiadań, ksylografów i obrazów przedstawiających Żydów, przygotowujących się do zabijania dzieci chrześcijańskich”, za sprawą Isaaca Vivy, który publikuje traktat zatytułowany Vindex sanguinis, który zostanie ponownie wydany w Norymberdze. Umberto Cassuto uważa, że autorem był rabin aszkenazyjski Ishaq Cohen Cantarini, lekarz i kabalista; natomiast środowisko portugalskie w Amsterdamie, według innych uczonych, było podłożem, na którym rozwijała się samoobrona. Informacja Isaaca Vivy jest pewna i wiarygodna, zarówno na płaszczyźnie biblijnej, jak i co do holenderskich i angielskich uczonych, którzy wówczas dyskutowali na ten temat. Podążając za autorem – lub tym, kto za niego faktycznie przeprowadził badania – dowiadujemy się, że pomówienie o krew nie dotyczy ofiary z ludzi, gdyż, stwierdza on wyraźnie i z mocą, w przypadku wyznawcy judaizmu krew nigdy nie może być spożywana. Skrywając się pod pseudonimem, posługuje się metodą pewną w badaniu historycznych podstaw i racjonalnych argumentacji. Wynika z tego, że sami pierwsi chrześcijanie, niegdyś obwiniani o rytualne zabójstwo, teraz na skutek znanego procesu mentalnego i psychoanalitycznego z prześladowanych zamieniają się w prześladowców.  

Cristiana Dobner

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

14 listopada 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI