Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

Dzięki Niemu cały świat jest oświecony

· Dar Ducha Świętego w bizantyjskiej tradycji ikonograficznej i liturgii ·

Bardzo często w liturgiach wschodnich teksty bywają komentarzem do cykli ikonograficznych w kościołach i na odwrót, ikony są ich malarskim wyrazem. W latach 70. XX w. ikonograf  o. Michel Berger, wówczas pracownik Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, pomalował absydę kaplicy św. Benedykta w Papieskim Kolegium Greckim w Rzymie na prośbę rektora, o. Oliviera Raqueza; zainspirował się przy tym freskiem z absydy greckiego kościoła św. Stefana w Soleto, w Terra d'Otranto, pochodzącym z końca XIV w. W górnej części jest przedstawiona w antropomorficznej formie Trójca Przenajświętsza w misji Ducha Świętego, które to przedstawienie nawiązuje do pneumatologii ojców kapadockich, zwłaszcza św. Bazylego. Dwaj aniołowie okadzają dwiema świecami w ręku, a poniżej Matka Boża modli się razem z apostołami w dniu Pięćdziesiątnicy.

Dwa teksty jutrzni liturgii bizantyjskiej tego święta zdają się komentować tę ikonę: „O Duchu Przenajświętszy, który pochodzisz od Ojca i przez Syna zstąpiłeś w niepiśmiennych uczniów, ocal tych, którzy uznają Cię za Boga, i uświęć wszystkich”, mówi pierwszy. Drugi wyraża chwałę: „Światłem jest Ojciec, światłem Słowo, światłem Duch Święty, który został zesłany na apostołów w językach ognia: dzięki Niemu cały świat został oświecony, aby oddawał cześć Trójcy Przenajświętszej”. Dar Ducha Świętego jest postrzegany jako ten, który prowadzi Kościół i każdego wiernego do sławienia i wyznawania Trójcy.

Różne tropariony tej liturgii sławią Matkę Bożą w tajemnicy wcielenia Bożego Słowa, które po swoim wniebowstąpieniu, zasiadłszy po prawicy Ojca, ześle na Kościół ?dar/w darze Ducha Świętego: „Nie zaznawszy zepsucia, poczęłaś i udzieliłaś ciała Słowu, sprawcy wszechświata, o Matko nieznająca mężczyzny, o dziewicza Matko Boga, przybytku Nieogarnionego, mieszkanie Twojego wielkiego Stwórcy: wysławiamy Ciebie. Jest rzeczą słuszną opiewać Dziewicę, która rodzi; Ona jedna bowiem nosiła, skryte w swoim łonie, Słowo, które uzdrawia ułomną naturę śmiertelnych, a które teraz, siedząc po prawicy ojcowskiej, zesłało łaskę Ducha”. Jak widać, tekst, mówiąc o wcieleniu, posługuje się śmiałym językiem chrystologicznym: „użyczyłaś ciała”.

Jezus obiecuje uczniom Ducha Świętego, dlatego wiele tekstów podkreśla ścisły związek między wniebowstąpieniem a zesłaniem Ducha Świętego: „Powiedziały dostojne i czcigodne usta: Nie będziecie cierpieć z powodu mojej nieobecności wy, moi przyjaciele; zasiadłszy bowiem razem z Ojcem na najwyższym tronie, wyleję szczodrze łaskę Ducha, aby jaśniała nad tymi, którzy jej pragną. Niezmienne Prawo, najprawdziwsze Słowo daje uspokojenie sercom: doprowadziwszy bowiem do końca swoje dzieło, raduje przyjaciół Chrystus, obdarzając Duchem, jak obiecał, poprzez gwałtowny wicher i ogniste języki”.

Zesłanie Ducha Świętego jest opiewane jako zbawcze wydarzenie, przeciwstawiane rozproszeniu Babelu: „Boży Duch swoją mocą, poprzez swoje przyjście, w boski sposób zaprowadził jedną harmonię w języku, który niegdyś stał się zróżnicowany w tych, którzy zjednoczyli się w niegodziwym celu; pouczył on wierzących o Trójcy, przez którą zostaliśmy umocnieni”.

Wreszcie, to święto jest obchodzone jako wydarzenie chrzcielne. Dar Ducha jest bowiem oświeceniem dla apostołów i wszystkich chrześcijan: „Uczynił wymownymi niewykształconych, którzy jednym zaledwie swoim słowem uciszają wyrocznie błędu i poprzez blask Ducha wydobywają niezliczone ludy z głębokiej nocy. Jest to odwieczny blask o ogromnej mocy oświecającej, pochodzący od przyrodzonego światła, które teraz, poprzez Syna, z istoty Ojca, objawia z siłą ognia swój przyrodzony blask narodom zgromadzonym na Syjonie”. A przebity bok Chrystusa staje się chrztem i darem Ducha Świętego: „Łącząc ze słowem boskie odradzające oczyszczenie dla mojej złożonej natury, wylewasz je na mnie niczym wylewającą rzekę z twojego nieskalanego przebitego boku, o Słowo Boże, potwierdzając je żarem Ducha”.

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

26 maja 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI