Uwaga

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies
Cookies to małe pliki tekstowe, które pomagają nam polepszyć korzystanie z naszych stron. Więcej informacji o wykorzystywaniu przez nas cookies można znaleźć w Warunki polityki prywatności.

​Biblioteka nad bibliotekami

Po okresie odrodzenia, który od pontyfikatu Sykstusa IV (1471-1484) trwa do pierwszych dziesięcioleci XVI w., Biblioteka Watykańska przeżywa drugą fazę życia, począwszy od 1589 r. w nowej siedzibie, powstałej z woli Sykstusa V dzięki projektowi architekta Fontany. Faza ta, z różnymi momentami, trwa przez cały wiek XVII – złoty wiek bibliotek, jak został określony, kiedy to przy niespokojnym klimacie politycznym i religijnym obserwuje się niezwykłe wzbogacenie się i kompleksową przemianę zbiorów papieskich.

Ten proces – pisze Mario Rosa – jest prześledzony i przeanalizowany w fascynującej rekonstrukcji, pokaźnym trzecim tomie historii Apostolskiej Biblioteki Watykańskiej, La Vaticana nel Seicento (1590-1700): una Biblioteca di biblioteche (Biblioteka Watykańska w siedemnastym wieku (1590-1700): Biblioteka nad bibliotekami), pod red. Claudii Montuschi (Città del Vaticano, ss. 912, 200 euro). Wyjątkowy rozdział nieoczekiwanie rozpocznie się dla niej za krótkiego pontyfikatu Grzegorza XV (1621-1623), kiedy to po pokonaniu elektora Palatynatu Fryderyka V przez koalicję habsbursko-katolicką i rozpoczęciu wojny trzydziestoletniej książę Maksymilian Bawarski, następca Fryderyka jako książę elektor, wdzięczny za otrzymaną pomoc, uczyni papieżowi dar w postaci Biblioteki Palatyńskiej z Heidelbergu. Gest ten w oczach Rzymu wyda się tryumfem uniwersalizmu i kultury katolickiej, jeśli wziąć pod uwagę słowa, którymi kardynał bratanek Ludovico Ludovisi powita „tak szlachetne Trofeum”, aby zostało zachowane „ku wiecznej pamięci na tej Scenie świata”, „cenne łupy”, które dotarły do Rzymu w czasie niezwykle srogiej zimy 1622-1623 r. pod opieką i kierunkiem greckiego skryptora Biblioteki Watykańskiej Leone Allacciego. Joseph Connors w swoim przyczynku zaznacza, że Biblioteka Watykańska była niewątpliwie największą biblioteką miasta. A Rzym pełen był pomniejszych bibliotek. Alfredo Serrai dostarcza nam wykaz innych bibliotek w siedemnastowiecznym Rzymie. Badając źródła, od książki Angelica Rocca z 1591 r., poprzez Nota dei musei Belloriego, aż po analizę Opere pie Piazzy w 1698 r., pisze on o 126 znaczniejszych bibliotekach. A wśród nich nie zostały nawet uwzględnione biblioteki wykształconych artystów, jak Bernini i Borromini. Rzym był prawdziwie zasypany książkami, a biblioteki te sprowadzały do właściwych proporcji kompleks watykański. Znaczące jest jednak to, że większość bibliotek szlachetnych rodów zanikła, podczas gdy biblioteki zgromadzeń zakonnych – Vallicelliana, Casanatense i Angelica – przetrwały. 

Wydanie drukowane

 

TRANSMISJA BEZPOŚREDNIA

St. Peter’s Square

22 listopada 2019

PODOBNE WIADOMOŚCI